ରକ୍ତଗୋଲାପର ରକ୍ତସ୍ରୋତ

ଶ୍ରୀଧର ମହାପାତ୍ର

ପରିଚୟ (Introduction)

ରକ୍ତଗୋଲାପର ରକ୍ତସ୍ରୋତ" ହେଉଛି ଔପନ୍ୟାସିକ ଶ୍ରୀଧର ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଏକ ଅନବଦ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି, ଯାହା ପାଠକଙ୍କୁ ଏକ ଐତିହାସିକ ରୋମାଞ୍ଚର ଅନୁଭୂତି ଦିଏ । ଏହି ବହିଟି ଆଜିକୁ ପ୍ରାୟ ପଚିଶ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଲେଖାଯାଇଥିବା "ରକ୍ତ ଗୋଲାପ" ଉପନ୍ୟାସର ଏକ ସାମାନ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ରୂପ । ଏହି କାହାଣୀର ଐତିହାସିକ ଭିତ୍ତି ସ୍ୱର୍ଗତ ତାରିଣୀଚରଣ ରଥଙ୍କ ‘ଗୁମୁସରର ଇତିହାସ’ ଏବଂ ବିଶିଷ୍ଟ ଔପନ୍ୟାସିକ ଆନ୍ଥୋନୀ ହୋପ୍‍ଙ୍କ କୃତିରୁ ସଂଗୃହୀତ ।

ଉପନ୍ୟାସର କାହାଣୀ ମୁଖ୍ୟତଃ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଏହାର ହରିପୁର ଦୁର୍ଗ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱରେ ଗତିଶୀଳ । ଯୁବରାଜ ଆଦିତ୍ୟପ୍ରତାପଙ୍କ ଅଭିଷେକର ଠିକ୍ ଦୁଇଦିନ ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର କରାଯାଇ ତାଙ୍କୁ ବିଷ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ । ଏହି ଜଟିଳ ପରିସ୍ଥିତିରେ ରାଜ୍ୟକୁ ଅରାଜକତାରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ବିଚକ୍ଷଣ ଦିବାନ ବିନୋଦ ସିଂହ ଏବଂ ସେନାପତି ରାଜନ ସୁନ୍ଦରା ଏକ ଦୁଃସାହସିକ ଯୋଜନା କରନ୍ତି । ସେମାନେ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ପରି ଅବିକଳ ଦେଖାଯାଉଥିବା ବାଣପୁରର ଯୁବକ ଗଗନବିହାରୀଙ୍କୁ ଛଦ୍ମବେଶରେ ରାଜସିଂହାସନରେ ଅଭିଷିକ୍ତ କରାନ୍ତି । ପରେ ରହସ୍ୟ ଉନ୍ମୋଚିତ ହୁଏ ଯେ ଗଗନ ପ୍ରକୃତରେ ସେହି ରାଜବଂଶର ଦାସୀପୁତ୍ର ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ, ଯିଏ ଅଜ୍ଞାତରେ ବାଣପୁରରେ ନିଜ ପରିଚୟ ଲୁଚାଇ ରହୁଥିଲେ ।

ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥଟିରେ ରାଜନୈତିକ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର, ମାତୃଭୂମି ପ୍ରତି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ପରିଚୟର ରହସ୍ୟକୁ ଅତି ମନୋଜ୍ଞ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଏଥିରେ ଲାଲମୋହନ ଓ ମୋହନ ବିଷୋଇଙ୍କ କୁଟିଳ ଚକ୍ରାନ୍ତ ଏବଂ ରାଣୀ ସୁଶୀଳାକୁମାରୀଙ୍କ ନିଷ୍କପଟ ପ୍ରେମ ଓ ମାନସିକ ସଂଘର୍ଷର ଚିତ୍ର ପାଠକଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ କରେ । ସାମଗ୍ରିକ ଭାବେ ଏହି ଉପନ୍ୟାସଟି ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଏକ ସ୍ମରଣୀୟ ରଚନା ।

ପୃଷ୍ଠଭୂମି (Setting and Context)

ଶ୍ରୀଧର ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ‘ରକ୍ତଗୋଲାପର ରକ୍ତସ୍ରୋତ’ ଉପନ୍ୟାସର କାହାଣୀ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷାର୍ଦ୍ଧରେ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ରାଜ୍ୟର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଏହି ରାଜ୍ୟଟି ପୂର୍ବରୁ 'କଲ୍ୟାଣପୁର' ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲା, ଯାହାକୁ ଖୋରଧାର ସେନାପତି ନରେନ୍ଦ୍ର ରାଏ ନିଜ ବୀରତ୍ୱ ବଳରେ ଜୟ କରି 'ସୁନ୍ଦରଗଡ଼' ନାମରେ ନାମିତ କରିଥିଲେ । ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ର ଦକ୍ଷିଣ ସୀମାରେ ଋଷିକୂଲ୍ୟା ନଦୀ କୂଳରେ ହରିପୁର ଦୁର୍ଗ ଅବସ୍ଥିତ, ଯାହା ପାହାଡ଼ ପର୍ବତ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳାଶୟ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହି ଏକ ନିରାପଦ ତଥା ମନୋରମ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି-। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ହାତୀମୁଣ୍ଡା ପାହାଡ଼ ଓ ତା’ ଶିଖରରେ ଥିବା ରାଜାଙ୍କ ଶିକାର-ଘର କାହାଣୀର ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାର ସାକ୍ଷୀ ।

ଏହି ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଇଂରେଜ ଶାସନର ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର ହେଉଥାଏ ଏବଂ ଗଞ୍ଜାମ ଅଞ୍ଚଳରେ କୋମ୍ପାନୀ ସରକାର କେବଳ ପେସ୍କିସ୍ ଆଦାୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହିବାରୁ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅରାଜକତା ଓ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରର ବାତାବରଣ ଦେଖାଦେଇଥିଲା । ଉପନ୍ୟାସରେ ବାଣପୁରର ଭଗବତୀ ମନ୍ଦିର ନିକଟସ୍ଥ ପରିବେଶ, ମଧୁଗଡ଼ ଦୁର୍ଗର ବନ୍ଦୀଶାଳା ଏବଂ ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ରହସ୍ୟମୟ 'ସିଦ୍ଧ ଗୁମ୍ଫା' କାହାଣୀକୁ ଏକ ରୋମାଞ୍ଚକର ରୂପ ଦେଇଛି । ପ୍ରାସାଦର ରଙ୍ଗମହଲ ଓ ତା’ ଭିତରୁ ପାହାଡ଼ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇଥିବା ଗୁପ୍ତ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ପଥ ରାଜନୈତିକ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଗୁପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନ ପାଲଟିଛି । ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ରକ୍ତାକ୍ତ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିହିଂସାର ସମ୍ମିଶ୍ରଣରେ ଏହି ଉପନ୍ୟାସର ସାମାଜିକ ଓ ଭୌଗୋଳିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ।

ପ୍ରମୁଖ ଚରିତ୍ର (Major Characters)

ଆଦିତ୍ୟପ୍ରତାପ ନରେନ୍ଦ୍ର ରାଏ: ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ର ଶେଷ ରାଜା ଆଦିତ୍ୟ ପ୍ରତାପ ବିଷ ପ୍ରୟୋଗର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଶେଷରେ ଶିକାର ଘରେ ମୋହନ ବିଷୋଇ ହାତରେ ନିଷ୍ଠୁର ଭାବେ ନିହତ ହେଲେ ।

ଗଗନବିହାରୀ (ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ): ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ଭାଇ ଗଗନ, ବିନୋଦଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ରାଜା ବେଶରେ ରାଜ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଶେଷରେ ଅନନ୍ତର ଘାତକ ବର୍ଚ୍ଛା ମାଡ଼ରେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ।

ବିନୋଦ ସିଂହ: ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ର ବିଚକ୍ଷଣ ଦିବାନ ବିନୋଦ ସିଂହ ରାଜ୍ୟର ସମ୍ମାନ ଓ ନିରାପତ୍ତା ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଗଗନଙ୍କୁ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷିକ୍ତ କରାଇ ନାନା କୌଶଳ କରିଥିଲେ ।

ରାଜନ ସୁନ୍ଦରା: ସେନାପତି ରାଜନ ସୁନ୍ଦରା ପ୍ରତିଟି ବିପଦ ସମୟରେ ବିନୋଦଙ୍କ ସହ ରହି ରାଜବଂଶର ସମ୍ମାନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଗଗନଙ୍କୁ ସବୁମନ୍ତେ ସାହାଯ୍ୟ ଓ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ ।

ସୁଶୀଳା କୁମାରୀ: ରାଣୀ ସୁଶୀଳା କୁମାରୀ ଗଗନଙ୍କ ବ୍ୟବହାରରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ କାହାଣୀର ଶେଷରେ ନିଜ ପ୍ରିୟ ଗଗନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖି ଦୁଃଖରେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରିଦେଇଥିଲେ ।

ମୋହନ ବିଷୋଇ: ଖଳନାୟକ ମୋହନ ବିଷୋଇ ରାଜ୍ୟ ଲୋଭରେ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଶେଷରେ ବନ୍ଧୁଆ ମା’ଙ୍କ ଘରେ ଗଗନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ।

ଲାଲମୋହନ: ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ପିତୃବ୍ୟ ଲାଲମୋହନ ରାଜସିଂହାସନ ଆଶାରେ ମୋହନ ସହ ମିଶି ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ସିଦ୍ଧଗୁମ୍ଫା ନିକଟରେ ରହସ୍ୟଜନକ ଭାବେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ।

ଅନନ୍ତ (ବନମାଳୀ): ମୋହନର ଚତୁର ସହଯୋଗୀ ଅନନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ଛଦ୍ମବେଶରେ ବିଶ୍ୱାସଘାତକତା କରିଥିଲା ଏବଂ ଶେଷରେ ଉଦ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ ଗଗନଙ୍କୁ ବର୍ଚ୍ଛା ମାରି ହତ୍ୟା କରିବାରେ ସଫଳ ହେଲା ।

ଦୀନବନ୍ଧୁ ନରେନ୍ଦ୍ର ରାଏ: ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ର ଉଦାର ରାଜା ଦୀନବନ୍ଧୁ ନିଜର ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ବିନୋଦଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ରାଜ୍ୟର ଇତିହାସରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋଡ଼ ଆଣିଥିଲା ।

ସୁରମା (ରମା): ଗଗନଙ୍କ ମାତା ସୁରମା ରାଜାଙ୍କ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଦାସୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ରାଜ୍ୟର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଗଗନଙ୍କୁ ବାଣପୁରରେ ବଢ଼ାଇଥିଲେ ଓ ଜନ୍ମ ରହସ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।

ତାରା: ବନ୍ଧୁଆ ମା’ଙ୍କ ଝିଅ ତାରା ଗଗନଙ୍କ ସରଳତାରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ମୋହନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ତଥ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ ଓ ଗଗନଙ୍କଠାରୁ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଦି ପାଇଥିଲେ ।

ବିଷୟବସ୍ତୁ (Main Content)

ଶ୍ରୀଧର ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ରଚିତ 'ରକ୍ତଗୋଲାପର ରକ୍ତସ୍ରୋତ' ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଏକ ରୋମାଞ୍ଚକର ଐତିହାସିକ ଓ କାଳ୍ପନିକ ଉପନ୍ୟାସ। ଏହି ରଚନାର ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ଥିବା ରାଜନୈତିକ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର, ପ୍ରେମ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ଆତ୍ମବଳିଦାନର କାହାଣୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମର୍ମସ୍ପର୍ଶୀ-। ଲେଖକ ନିଜେ ସ୍ଵୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଉପନ୍ୟାସର କିଛି ଅଂଶ ତାରିଣୀଚରଣ ରଥଙ୍କ 'ଗୁମୁସରର ଇତିହାସ' ଏବଂ କିଛି ଅଂଶ ଆନ୍ଥୋନୀ ହୋପ୍‌ଙ୍କ ବିଶ୍ଵପ୍ରସିଦ୍ଧ ଉପନ୍ୟାସଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ।

ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସରେ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ନାମକ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ରାଜ୍ୟର ଅସ୍ତିତ୍ଵ ଥିଲା, ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଘୁମୁସର ସହ ମିଶିଯାଇଥିଲା । ଏହାର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ ନରେନ୍ଦ୍ର ରାଏ, ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ଖୋରଧା ରାଜାଙ୍କ ସେନାପତି ଥିଲେ । ନରେନ୍ଦ୍ର ରାଏ ନିଜ ବୀରତ୍ଵ ବଳରେ କଲ୍ୟାଣପୁର ରାଜ୍ୟ ଜୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଘୁମୁସର ରାଜା ବ୍ରଜସୁନ୍ଦର ଭଞ୍ଜଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ଏହାର ନାମ 'ସୁନ୍ଦରଗଡ଼' ରଖିଥିଲେ । ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ର ଶେଷ ରାଜା ଥିଲେ ଆଦିତ୍ୟପ୍ରତାପ ନରେନ୍ଦ୍ର ରାଏ, ଯାହାଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ହିଁ ଏହି ସମସ୍ତ ନାଟକୀୟ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା ।

ରାଜା ଦୀନବନ୍ଧୁ ନରେନ୍ଦ୍ର ରାଏଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଯୁବରାଜ ଆଦିତ୍ୟପ୍ରତାପଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଥିଲା । ମାତ୍ର ଅଭିଷେକର ମାତ୍ର ଦୁଇ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ହରିପୁର ଦୁର୍ଗରେ ଶିକାର ସାରି ଫେରିବା ପରେ ଖାଦ୍ୟରେ ବିଷ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯିବା ଫଳରେ ସେ ଅଚେତ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ-। ଦିବାନ ବିନୋଦ ସିଂହ ଏହା ଏକ ଭୟଙ୍କର ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ବୋଲି ବୁଝିପାରିଲେ । ରାଜାଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ଲାଲମୋହନ ଏବଂ ସେନାପତି ମୋହନ ବିଷୋଇ ମିଶି ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ସିଂହାସନ ଅଧିକାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ।

ଏହି ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ବାଣପୁରରୁ ଗଗନବିହାରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ରାଏ ନାମକ ଜଣେ ଯୁବକ ହରିପୁରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯିଏ ଦେଖିବାକୁ ଅବିକଳ ଯୁବରାଜ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ପରି ଥିଲେ । ବିନୋଦ ସିଂହ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଚକିତ ହେବା ସହ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ପ୍ରକୃତରେ ଗଗନ ଥିଲେ ରାଜା ଦୀନବନ୍ଧୁଙ୍କ ଦାସୀପୁତ୍ର 'ସଚ୍ଚି', ଯାହାଙ୍କୁ ଶାରୀରିକ ସାଦୃଶ୍ୟ ଜନିତ ଭବିଷ୍ୟତ ବିବାଦ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ପିଲାଦିନୁ ମୃତ ଘୋଷଣା କରି ବାଣପୁର ପଠାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ମାଆ ସୁରମା ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲେ ।

ରାଜ୍ୟରେ ଅରାଜକତା ରୋକିବା ପାଇଁ ବିନୋଦ ସିଂହ ଗଗନଙ୍କୁ ଯୁବରାଜ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ । ଗଗନ ପ୍ରଥମେ ନିଜର ବିବେକ ଯୋଗୁଁ ଅମଙ୍ଗ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମାତୃଭୂମିର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଶେଷରେ ରାଜି ହେଲେ । ଗଗନ ଆଦିତ୍ୟ ବେଶରେ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ରାଣୀ ସୁଶୀଳା କୁମାରୀ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ସ୍ଵାମୀ ବୋଲି ଭାବି ଗ୍ରହଣ କଲେ ।

ଗଗନଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଦିନ ରାତିରେ ମୋହନ ବିଷୋଇ ଓ ଲାଲମୋହନ କୌଶଳକ୍ରମେ ହରିପୁର ଦୁର୍ଗରେ ପଶି ଅସୁସ୍ଥ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରି ନେଲେ । ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ମଧୁଗଡ଼ ଦୁର୍ଗର ଏକ ଅନ୍ଧକୂପରେ ବନ୍ଦୀ କରି ରଖିଲେ । ଆଦିତ୍ୟ ସେଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସହାୟ ଭାବେ ଦିନ କାଟୁଥିଲେ ଏବଂ ନିଜର ଏହି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ପାଇଁ ବିନୋଦ ସିଂହଙ୍କୁ ସନ୍ଦେହ କରୁଥିଲେ ।

ଗଗନ ରାଜା ହେବା ପରେ ତାଙ୍କର ଉଦାର ବ୍ୟବହାର ଓ ପ୍ରଜାବତ୍ସଳତା ଦେଖି ରାଣୀ ସୁଶୀଳା ଚକିତ ହେଲେ । ପୂର୍ବରୁ ଆଦିତ୍ୟ ଅତ୍ୟାଚାରୀ ଥିଲେ, ମାତ୍ର ବର୍ତ୍ତମାନର "ଆଦିତ୍ୟ"ଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵରେ ସୁଶୀଳା ଏକ ସ୍ଵର୍ଗୀୟ ଦୀପ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ପାଇଲେ । ସେ ଗଗନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଜ୍ଞାତସାରରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହେଲେ। ଅନ୍ୟପଟେ ଗଗନ ରାଣୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ଛଦ୍ମ ପରିଚୟ ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କଠାରୁ ଦୂରରେ ରହୁଥିଲେ ।

ବିନୋଦ ସିଂହ ଓ ରାଜନ ସୁନ୍ଦରାଏ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରି ଜାଣିପାରିଲେ ଯେ ଆଦିତ୍ୟ ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧ ଗୁମ୍ଫାରେ ବଳି ଦେବାକୁ ଯୋଜନା କରାଯାଇଛି । ସେମାନେ ଠିକ୍ ସମୟରେ ପହଞ୍ଚି ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ । ଆଦିତ୍ୟ ନଅରକୁ ଫେରିବା ପରେ ଗଗନ ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଶେଷ ହେଲା ଭାବି ବାଣପୁର ଫେରିଗଲେ । ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ସୁଶୀଳା ସତ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ଏବଂ ଗଗନଙ୍କୁ ଏକ ରକ୍ତଗୋଲାପ ଉପହାର ଦେଇ ବିଦାୟ ଜଣାଇଲେ ।

ଲାଲମୋହନର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମୋହନ ବିଷୋଇ ରାଜ୍ୟରୁ ବାହାରି ଯାଇ ଗଞ୍ଜାମରେ ଛଦ୍ମବେଶରେ ରହିଲା । ସେ ପୁଣି ଥରେ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର କରି ରାଣୀ ସୁଶୀଳା ଗଗନଙ୍କୁ ପଠାଇଥିବା ପ୍ରେମପତ୍ର ଓ ରକ୍ତଗୋଲାପକୁ ଅନନ୍ତ ସାହାଯ୍ୟରେ ଅପହରଣ କଲା । ସେହି ପତ୍ର ଦେଖାଇ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ମନରେ ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ସନ୍ଦେହ ଜାତ କରାଇବା ତାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ।

ମୋହନ ବିଷୋଇ ପତ୍ର ଧରି ହରିପୁର ଶିକାର ଘରକୁ ଆସିଲା । ସେଠାରେ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ସହ ତାର ସଂଘର୍ଷ ହେଲା ଏବଂ ସେ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠୁର ଭାବେ ହତ୍ୟା କଲା । ଏହି ସମ୍ବାଦ ପାଇ ବିନୋଦ ସିଂହ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଲେ । ରାଜ୍ୟର ସମ୍ମାନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିନୋଦ ସିଂହ ଶିକାର ଘରେ ନିଆଁ ଲଗାଇ ଦେଇ ରାଜା ଓ ଗଗନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଏକ ଦୁର୍ଘଟଣାର ରୂପ ଦେଲେ ।

ଶେଷରେ ଗଗନ ଓ ମୋହନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁ୍ଵନ୍ଦ୍ଵ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଯେଉଁଥିରେ ମୋହନ ନିହତ ହେଲା । ମାତ୍ର ଅନନ୍ତର ବର୍ଚ୍ଛା ଆଘାତରେ ଗଗନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଣ ହରାଇଲେ । ରାଣୀ ସୁଶୀଳା ଗଗନଙ୍କ ରକ୍ତାକ୍ତ ଶରୀର ଉପରେ ନିଜର ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କଲେ । ଏହିପରି ଭାବରେ ଏକ ମହତ୍ କର୍ତ୍ତବ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ନିଷ୍କଳଙ୍କ ପ୍ରେମର ରକ୍ତାକ୍ତ ପରିସମାପ୍ତି ଘଟିଲା ।

'ରକ୍ତଗୋଲାପର ରକ୍ତସ୍ରୋତ' କେବଳ ଏକ କାହାଣୀ ନୁହେଁ, ଏହା ହେଉଛି ତ୍ୟାଗ ଓ ବିଶ୍ଵାସଘାତକତାର ଏକ ଚିରନ୍ତନ ସଂଗ୍ରାମ । ଉପନ୍ୟାସର ପ୍ରତିଟି ପୃଷ୍ଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଘଟଣାବଳୀ ପାଠକକୁ ସେହି ଐତିହାସିକ ଯୁଗର ପରିବେଶ ଭିତରକୁ ଟାଣି ନିଏ ।

ଉପସଂହାର (Conclusion)

"ରକ୍ତଗୋଲାପର ରକ୍ତସ୍ରୋତ" ଉପନ୍ୟାସଟି ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମର୍ମନ୍ତୁଦ ଏବଂ ଚିନ୍ତାକର୍ଷକ ପରିଣତି ସହିତ ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି, ଯାହା ପାଠକର ହୃଦୟରେ ଏକ ଗଭୀର ଶୋକର ଛାୟା ଛାଡ଼ିଯାଏ । ଏହି କାହାଣୀଟି କେବଳ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରର ବିବରଣୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ନିଷ୍ଠା ଏବଂ ନିୟତିର ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ସଂଗ୍ରାମ । ଗଗନ ବିହାରୀ ବା ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦଙ୍କ ଚରିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଲେଖକ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ କିପରି ଏକ ସତ୍ ଆତ୍ମା ମାତୃଭୂମିର ସମ୍ମାନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ନିଜର ସତ୍ତା ଓ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵକୁ ବିସର୍ଜନ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ । ଗଗନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଛଳନାମୟ ରାଜପଦ ଏକ ସୁନା ପଞ୍ଜୁରୀ ସଦୃଶ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରୁ ସେ ମୁକ୍ତି ପାଇବାକୁ ବ୍ୟାକୁଳ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପାରୁ ନଥିଲେ ।

ଉପନ୍ୟାସର ଉପସଂହାରରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ଯେ, ଦିବାନ ବିନୋଦ ସିଂହଙ୍କର ଯେଉଁ ରାଜନୈତିକ ଚାତୁରୀ ରାଜ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା, ତାହା ଶେଷରେ ଚାରିଜଣଙ୍କର ରକ୍ତରଞ୍ଜିତ ଶବରେ ପରିଣତ ହେଲା । ପ୍ରକୃତ ରାଜା ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଏକ ଅକସ୍ମିକ ଏବଂ କରୁଣ ଘଟଣା ଥିଲା, ଯାହା ଶେଷରେ ଗଗନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁମୁଖକୁ ଟାଣି ନେଲା ।

ଶେଷ ଦୃଶ୍ୟରେ, ଉଦ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ ଅନନ୍ତର ନିର୍ମମ ବର୍ଚ୍ଛା ପ୍ରହାରରେ ଗଗନଙ୍କ ପତନ ଏବଂ ତାଙ୍କରି ଛାତି ଉପରେ ରାଣୀ ସୁଶୀଳାଙ୍କର ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ ଦର୍ଶାଏ ଯେ ସତ୍ୟ ଓ ନ୍ୟାୟ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ବଳିଦାନ କେତେ ଭୟଙ୍କର ହୋଇପାରେ । ଏହିପରି ଭାବରେ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ର ନରେନ୍ଦ୍ର ବଂଶର ଇତିହାସ ଏକ ରକ୍ତାକ୍ତ ଅଧ୍ୟାୟରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା ଏବଂ ସମୟକ୍ରମେ ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ର ରାଜ୍ୟଟି ଘୁମୁସର ସହ ମିଶିଯାଇ ନିଜର ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ହରାଇଲା । ଉପନ୍ୟାସଟି ଏହା ହିଁ ସୂଚାଇଥାଏ ଯେ, ନିୟତିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଆଗରେ ମନୁଷ୍ୟର ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟା ଓ ବୁଦ୍ଧି ଅନେକ ସମୟରେ ଅସହାୟ ହୋଇପଡ଼େ । ରକ୍ତଗୋଲାପର ସେହି ସୁଗନ୍ଧିତ ସ୍ମୃତି ଶେଷରେ ରକ୍ତର ସ୍ରୋତରେ ମିଶି ଏକ ଅମର ପ୍ରେମ ଏବଂ ବଳିଦାନର କାହାଣୀ ହୋଇ ରହିଗଲା ।